Middelkerca op het eiland Testerep (1218 tot 1875)
Middelkerke ligt op het vroegere eiland Testerep, dat in de middeleeuwen aan het vasteland vastgroeide.
- Middelkerca (1218): Middelkerke wordt in 1218 voor het eerst vermeld als Middelkerca, omdat het in het midden lag van het langgerekte kusteiland Testerep.
- Geen eiland meer: de brede Testerepgeul tussen het eiland en het vasteland werd in de tweede helft van de 12e eeuw afgedamd bij Nieuwendamme en ingepolderd.
- Een eigen parochie (1293): in 1293 werd Middelkerke een zelfstandige parochie; in 1334 verwoestten overstromingen het dorp.
- Lombardsijde, een verdwenen stad: het nabije Lombardsijde, eerst Yde genoemd, werd in 1252 als stad vermeld en staat met zijn wapen nog op het stadhuis van Brugge; in 1413 werd het aan Nieuwpoort verkocht en verloor het zijn stadsrechten.
- Romeins zout: in Leffinge werd in de Romeinse tijd zout gewonnen door zeewater te laten verdampen.
- Oorlog rond 1600: in de godsdienstoorlogen werd de kerk deels verwoest, en het dorp leed onder de Slag bij Nieuwpoort (1600) en het Beleg van Oostende (1601 tot 1604).
- Een vissersdorp: in de eeuwen daarna was Middelkerke een klein vissersdorp langs de Graningatevliet.
Van vissersdorp tot badplaats (1875 tot 1914)
Vanaf 1875 groeide aan zee een mondaine badplaats, los van het oude dorp.
- Een badplaatsmaatschappij (1876): in 1876 werd in Brussel de Société Anonyme des Bains et des Dunes de Middelkerke et de Westende opgericht, die onder meer het Hotel de la Digue bouwde.
- De eerste tram van België (1885): in 1885 reed de eerste NMVB-tramlijn van België, een stoomtram uit Oostende, door Middelkerke; in 1897 volgde de eerste elektrische tram langs de kust, de voorloper van de Kusttram.
- Het eerste casino (1891): in 1891 kwam er een houten casino, en in 1914 opende een nieuw casino.
- De boulevard (1900): rond 1900 werd de boulevard aangelegd met villa's; zo ontstond Middelkerke-Bad naast het oude Middelkerke-Dorp.
- De Dronkenput: eind 19e eeuw werd een rond waterreservoir in gewapend beton gebouwd, dat door het grondwater scheef omhoog werd geduwd; deze Dronkenput is nu een curiositeit.
- Villa Cogels en villa Doris: de villa's Cogels en Doris op de zeedijk zijn de laatste resten van de belle-époquebebouwing.
Twee wereldoorlogen en wederopbouw
Door de ligging vlak bij het IJzerfront werd Middelkerke in de Eerste Wereldoorlog zwaar getroffen.
- Aan het IJzerfront: in de Eerste Wereldoorlog lag Middelkerke vlak bij het IJzerfront; het dorp werd ontruimd en de kerktoren werd opgeblazen.
- Alles beschadigd: bij de bevrijding in 1918 waren alle huizen van Middelkerke beschadigd.
- Sint-Willibrorduskerk: de Sint-Willibrorduskerk, waarvan de toren nog uit de 17e eeuw stamde, werd in de jaren twintig heropgebouwd en begin jaren dertig uitgebreid met een tweede toren.
- Gemeentehuis (1924): het gemeentehuis werd in 1924 en 1925 gebouwd en is sinds 2002 beschermd als monument.
- Appartementen en Atlantikwall: in de jaren dertig verschenen de eerste appartementsgebouwen; in de Tweede Wereldoorlog werd hier de Atlantikwall gebouwd, maar de schade bleef beperkt.
Massatoerisme, casino en stripgemeente
Na de oorlog werd Middelkerke een populaire badplaats voor een breed publiek, met een casino en stripfiguren als blikvangers.
- Massatoerisme: vanaf de jaren vijftig rukte het massatoerisme op en verrezen veel appartementsgebouwen op de dijk.
- Stripgemeente: Middelkerke houdt elk jaar een stripfestival, en op de zeedijk staan beelden van bekende stripfiguren zoals Jommeke, Nero, Kiekeboe, Lucky Luke, Robbedoes en Suske en Wiske.
